Çalışma hayatında en çok kafa karıştıran ve “şehir efsanesi”ne dönüşen konulardan biri de taşınma durumunda tazminat hakkıdır. Sorunun en net ve hukuki cevabıyla başlayalım: Hayır, bir çalışanın sadece kendi isteğiyle başka bir şehre taşınmak için istifa etmesi, ona yasal olarak kıdem tazminatı hakkı kazandırmaz. İş Kanunu’na göre istifa (haklı bir fesih nedeni yoksa) tazminat hakkını ortadan kaldırır. Ancak her kuralın olduğu gibi, bu durumun da işçi lehine işleyen çok kritik 3 yasal istisnası bulunmaktadır. Eğer bu istisnalardan birine uyuyorsanız, şehir değiştirirken tazminatınızı kuruşu kuruşuna alabilirsiniz:
Şehir değişikliği nedeniyle tazminat alabilmenin en yaygın yolu evliliktir. Kanun, sadece kadın çalışanlara özel olarak “evlilik nedeniyle fesih” hakkı tanır.
Kural: Kadın çalışan, resmi nikah tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde evliliği gerekçe göstererek işten ayrılırsa kıdem tazminatını eksiksiz alır.
Şehir Değişikliği Boyutu: Eğer kadın çalışan evlenip eşinin bulunduğu şehre taşınmak zorundaysa, bu 1 yıllık süre zarfında istifa dilekçesine “evlilik nedeniyle” ibaresini ekleyip evlilik cüzdanı fotokopisini sunarak tazminatını alıp şehirden ayrılabilir.
Kendi isteğinizle değil de, işvereninizin kararıyla şehir değiştirmek zorunda kalırsanız durum tamamen tersine döner.
Örneğin; İstanbul’da faaliyet gösteren bir çay evinin, operasyonlarını aniden başka bir ile (örneğin Ankara’ya) taşıma kararı aldığını düşünelim. İşveren, çalışanlarına “İşyerini taşıyoruz, siz de bizimle gelin” dediğinde:
Çalışanın Reddetme Hakkı: Bu durum İş Kanunu Madde 22’ye göre “çalışma koşullarında esaslı değişiklik” kabul edilir. İşveren bu değişikliği çalışana yazılı olarak bildirmek zorundadır.
Tazminat Hakkı: Çalışan 6 iş günü içerisinde bu teklifi yazılı olarak reddederse ve o şehirde çalışmak istemezse, işveren çalışanı işten çıkarmak ve kıdem tazminatını (ihbar tazminatıyla birlikte) ödemek zorundadır.
Eğer işten kendi isteğinizle, evlilik veya işyeri taşınması gibi bir durum olmadan ayrılıp başka şehre yerleşmek istiyorsanız, tazminatınızı kurtaracak tek formül SGK prim gününüzdür.
8 Eylül 1999 Öncesi Girişliler: 15 yıllık sigortalılık süresini ve 3600 prim gününü doldurmuş bir çalışan, SGK’dan alacağı “Kıdem Tazminatı Alabilir” yazısını işverene sunarak istifa edebilir ve parasını alıp istediği şehre taşınabilir.
1999 – 2008 Arası Girişliler: Bu kişilerin 4500 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresini (veya süreye bakılmaksızın 7000 günü) doldurmuş olması gerekir. SGK’dan bu yazıyı alan herkes, taşınma veya başka bir sebep göstermeksizin tazminatını alarak işten ayrılabilir.
