Mart 2026 itibarıyla çeşitli haber kaynaklarında ve sosyal medyada hızla yayılan “Staj ve çıraklık mağdurlarına erken emeklilik müjdesi” başlıkları, yıllardır bu anı bekleyen milyonlarca vatandaşı heyecanlandırdı. Ancak bu noktada abartılı söylemlerden uzaklaşıp somut yasal gerçeklere odaklanmak büyük önem taşıyor. Evet, staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı sayılmasına yönelik kanun teklifleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) komisyonlarına sunulmuş durumda ve Torba Yasa görüşmelerinde masada yer alıyor; fakat henüz resmi olarak yasalaşmış veya Resmi Gazete’de yayımlanmış bir karar bulunmuyor. Beklentilerin yasal bir zemine oturması halinde, 1999 öncesi staj yapan 1.5 milyona yakın vatandaş için doğrudan EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamına girme hakkı doğacak. Peki, mevcut yasa ne diyor ve yeni teklif yasalaşırsa sistem nasıl işleyecek?
Mevcut 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, meslek liselerinde veya üniversitelerde yapılan stajlar ile çıraklık eğitimleri sırasında yatırılan primler yalnızca “kısa vadeli sigorta kollarına” (iş kazası ve meslek hastalığı) aittir.
Emekli olabilmek için ise “uzun vadeli sigorta kollarına” (malullük, yaşlılık ve ölüm) prim yatırılması gerekmektedir. Staj döneminde emeklilik primi yatırılmadığı için, SGK tarafından verilen ilk işe giriş kartındaki tarih, emeklilik hesaplamasında “sigorta başlangıcı” olarak kabul edilmemektedir. Mağduriyetin temel kaynağı bu yasal ayrımdır.
TBMM komisyonlarında bekleyen düzenlemelerin ve muhalefet/iktidar kulislerinde tartışılan tekliflerin ana omurgası “borçlanma hakkı” üzerine kuruludur. Şayet bu teklifler onaylanıp yasalaşırsa süreç şu şekilde işleyecektir:
Borçlanma Hakkı: Avukatlık ve doktorluk stajlarında olduğu gibi, tüm meslek lisesi ve üniversite stajyerlerine geçmişe dönük primlerini cebinden ödeme (borçlanma) hakkı tanınacaktır.
Tarihin Geri Çekilmesi: Staj döneminde ödenmeyen uzun vadeli primleri yatıran vatandaşların sigorta başlangıç tarihi, staja başladıkları ilk güne çekilecektir.
EYT Kapsamına Giriş: Sigorta başlangıcı borçlanma ile 8 Eylül 1999 öncesine çekilebilen vatandaşlar, yaş şartı aranmaksızın doğrudan EYT yasası kapsamına dahil olarak erken emekli olabilecektir.
Şu an için “Onlar da EYT’li oldu” şeklinde kesinleşmiş bir kanun maddesi yoktur. Süreç, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek olan yeni Torba Yasa paketinin içeriğine bağlıdır. Sosyal güvenlik uzmanları, kamuoyunda oluşan devasa baskı ve muhalefet partilerinin peş peşe verdiği kanun teklifleri nedeniyle iktidarın 2026 yılı içerisinde bu mağduriyeti çözmeye yönelik bir adım atma ihtimalinin oldukça güçlendiğini belirtiyor. Ancak vatandaşların, resmi kurumlar (SGK ve Çalışma Bakanlığı) tarafından yapılacak açıklamalar dışındaki “müjde” haberlerine temkinli yaklaşması kendi menfaatlerinedir.
Kaynak: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kanun Teklifleri Bilgi Portalı (Mart 2026)
